COATINGS VOOR MEDISCHE HULPMIDDELEN

Van onderzoek naar wereldwijde impact. Op papier klinkt het zo simpel, maar de weg van academische kennis naar medische toepassing is lang. Dat weten Jasper van Weerd en zijn team bij LipoCoat als geen ander. Toch bewandelt deze UT spin-off het pad naar impact. Sinds 2016 werkt het team van LipoCoat aan coatingtechnologieën die medische hulpmiddelen veiliger, comfortabeler en beter maken.
 
Medische hulpmiddelen die langere tijd op of in het lichaam worden gebruikt, zoals contactlenzen, katheters en implantaten, kunnen ongemak en complicaties veroorzaken. Denk aan wrijving, gebrek aan bevochtiging, vervuiling en infecties. Het oppervlak van het hulpmiddel speelt daarin vaak een belangrijke rol. Coatings bieden soelaas, maar de varianten die nu veel gebruikt worden zijn niet duurzaam en kunnen schadelijke stoffen bevatten. LipoCoat ontwikkelt coatings met technologie die geïnspireerd is op de natuur. Lipiden vormen de basis van het coatingplatform; dit zijn bouwstenen die ook in celmembranen voorkomen. Daarmee biedt LipoCoat een alternatief voor huidige coatings, zonder afhankelijk te zijn van bijvoorbeeld antibiotica of PFAS.

Toekomstgerichte oplossing

De coatings van LipoCoat zijn ontwikkeld om het comfort, de veiligheid en de prestaties van medische hulpmiddelen te verbeteren. “We willen oplossingen ontwikkelen die niet alleen goed functioneren, maar ook toekomstbestendig zijn,” vertelt Jasper. “Dat betekent dat we kritisch kijken naar materiaalkeuze, veiligheid en de impact op mens en milieu.” Dat is relevant, zeker nu het gebruik van medische hulpmiddelen toeneemt en de eisen aan materialen veranderen. Zo mogen PFAS en antibiotica steeds minder worden gebruikt. “In laboratoriumonderzoek zien we dat onze coating de aanhechting van bacteriën aan katheters sterk kan verminderen. Daarmee richten we ons op een belangrijke eerste stap in biofilmvorming. Bij andere toepassingen, zoals hulpmiddelen die korter worden gebruikt, draait het juist om een glad oppervlak en minder wrijving voor extra comfort.” Naast LipoCoat heeft het bedrijf met SonoCoat een tweede coatingtechnologie. “Waar LipoCoat de interactie met het lichaam verbetert, maakt SonoCoat instrumenten beter zichtbaar met echografie. Dat helpt artsen om bijvoorbeeld tijdens een biopsie nauwkeuriger en sneller te werken.”

Academische kennis uitbouwen tot commercieel succes

Inmiddels heeft Jasper met LipoCoat een bedrijf opgebouwd dat met internationale partners samenwerkt aan veiligere zorg. Maar het ondernemerschap moest groeien. “Het was een hele reis om de academische kennis uit te bouwen tot iets wat commercieel haalbaar is,” vertelt Jasper. “Op het moment dat we met hulp van Novel-T (destijds Kennispark, red.) de keuze maakten om een patent aan te vragen en marktkansen te onderzoeken, ben ik cursussen gaan volgen over ondernemerschap en intellectueel eigendom. Het is namelijk een heel andere wereld dan de academische wereld. Ik heb ook bewust mijn netwerk uitgebreid met mensen buiten de academische wereld met de juiste ervaring. Als onderzoeker kijk je vooral naar wat technologisch mogelijk is. Maar als ondernemer moet je begrijpen welk probleem je voor een klant oplost en wat die oplossing waard is. De technologie is dan maar een deel van het verhaal. Door goed naar klanten te luisteren, konden we onze waardepropositie verder aanscherpen.”

Meer tijd

De ‘sweet spot’ tussen wetenschap en ondernemerschap hebben ze gevonden door goed te kijken naar wat de klant wil en wat er in de markt gebeurt. Wel duurde dat langer dan verwacht. “Het kost altijd meer tijd,” legt Jasper lachend uit. “Als technologieleverancier aan de medische industrie ben je namelijk niet alleen afhankelijk van je eigen ontwikkeling. Klanten moeten hun processen valideren en certificeringstrajecten voor medische hulpmiddelen duren vaak lang. Hoe verder je met een klant komt, hoe sterker je planning samenhangt met die van de klant.” Daarom koos LipoCoat bewust voor een platformstrategie. “We hebben het advies om ons op één toepassing te richten niet opgevolgd. Gelukkig maar, want in plaats daarvan ontwikkelen we meerdere toepassingen parallel. Zo kunnen we kansen benutten in verschillende markten en zijn we minder afhankelijk van de voortgang van één product. We hebben daarbij wel altijd een duidelijke focus gehouden: de medische sector.”

Lessen doorgeven

Die geleerde lessen deelt Jasper nu ook met andere ondernemers in Twente en daarbuiten. “Aan het begin van LipoCoat heb ik veel aan al die gesprekken met ondernemers gehad,” legt hij uit. “Nu komen onderzoekers of beginnende ondernemers naar me toe die vragen hebben over hoe ik iets heb aangepakt. Daar zit enorm veel potentie voor nieuwe bedrijvigheid, dus als ik daar met mijn ervaring aan bij kan dragen, dan doe ik dat graag.”

In ieder ziekenhuis

Met genoeg ervaringen om te delen, zijn er ook nog steeds grote dromen over. “Tien jaar geleden had ik niet verwacht dat we al zo volwassen zouden zijn als bedrijf. Wat begon als fundamenteel onderzoek aan de UT, is uitgegroeid tot een MedTech-bedrijf met een team van gedreven specialisten, twee coatingplatforms en een eigen laboratorium. We zijn bovendien begonnen met de bouw van een nieuw productielab met een cleanroom, zodat we hoogwaardige producten voor klanten kunnen coaten. Onze coating wordt inmiddels toegepast op katheters die sinds begin 2026 in Taiwan worden verkocht. We willen die toepassing ook naar Europa brengen. Daarnaast werken we in Azië verder aan coatings voor contactlenzen. De volgende stap is om onze technologie op grotere schaal internationaal beschikbaar te maken. Want uiteindelijk gaat het niet om de coating zelf, maar om wat die betekent voor patiënten en zorgverleners. Als je echt impact wil maken in de zorg, dan kost dat tijd. Maar mijn ambitie is dat je over tien jaar een willekeurig ziekenhuis binnenloopt en daar altijd wel een medisch hulpmiddel tegenkomt met één van onze coatings.”