BEVEILIGING MET KWANTUMPRECISIE

Kwantumtechnologie komt steeds meer vanuit het sciencefiction-hoekje naar de alledaagse realiteit gekropen. De technologie biedt veel mogelijkheden voor snellere en veiligere communicatie. Maar hoe zorgen we ervoor dat onze hardware klaar is voor deze technologie die gebaseerd is op natuurwetten in plaats van rekenkracht? UT spin-off QSA Technology zet een stap in de juiste richting met fotonische chips met een unieke fysieke structuur. CEO Naomi Braam vertelt hoe het werkt. 

Stel je voor: er moet een veilige verbinding tot stand gebracht worden tussen twee apparaten die een optische link hebben, bijvoorbeeld een zicht- of glasvezel-verbinding tussen twee servers of satellieten. Gebruik je daar Quantum Key Distribution (QKD) voor, dan wordt de versleuteling niet als klassiek bericht gestuurd, maar in de vorm van kwantumdeeltjes (fotonen). Hierdoor weet je wanneer iemand het signaal probeert te onderscheppen, omdat dat sporen achterlaat in de fotonen. Veel veiliger dan een traditionele verbinding dus, maar hoe weet je of je contact hebt met de juiste hardware aan de andere kant? Naomi: “Dit is een groot probleem. Die check of je wel verbinding legt met de juiste persoon ontbreekt in QKD. Wij vroegen ons dus af wat we konden ontwikkelen om kwantumcommunicatie veilig te maken.” 

Vingerafdruk voor hardware

Ondertussen was de vakgroep van UT-onderzoeker Pepijn Pinkse hier ook al jaren mee bezig, in samenwerking met onder anderen Boris Škorić van TU/e. Met als resultaat vier patenten. “Samen met Daan Stellinga (CTO) hebben we toen gekeken hoe we dit als bedrijf neer konden zetten,” zegt Naomi. Met QSA Technology als resultaat. “We zagen dat bij QKD een gat was ontstaan als het ging om hardwareauthenticatie. Wat we nu aan het valideren zijn, zijn fotonische chips als Physical Unclonable Function (PUF). Die kun je zien als een soort optische vingerafdruk. De beveiliging is dus op basis van fysieke eigenschappen die optisch uit te lezen zijn, in plaats van wachtwoorden. Zo heeft elk apparaat met onze chip een uniek kenmerk en is een veilige verbinding makkelijker te verifiëren. Dat is interessant voor QKD-systemen, maar die technologie kunnen we ook los gebruiken voor het overbrengen van gevoelige informatie.”

Niet te clonen

Met de ‘quantum era’ voor de deur, is deze innovatie eerder noodzaak dan luxe. “We voegen een beveiligingslaag toe in de vorm van hardware security, waarmee het apparaat fysiek niet te klonen is,” legt Naomi uit. “We verwachten dat onze technologie een belangrijke bouwsteen gaat worden op het gebied van authenticatie. Niet alleen in kwantum, maar ook in communicatietoepassingen die we nu al gebruiken, zoals satellietcommunicatie en directe optische telecom links. Alhoewel we daar nog niet zijn, kan het ook voor dronecommunicatie relevant zijn, zodat je echt zeker weet dat je een beveiligde verbinding kunt starten." 

Perfecte timing

In 2025 hebben alle onderzoeken, patenten, en businessideeën geleid tot de oprichting van QSA Technology. “Dat was best een natuurlijk proces,” vertelt Naomi. “Het was alsof alle puzzelstukjes samenvielen en de timing perfect was. Het duurde ongeveer een jaar voordat alles opgetuigd was, dus die periode hebben we ook gebruikt om in gesprek te gaan met de industrie om ons idee te valideren. Daar zijn we nu nog steeds mee bezig - maar nu als officiële spin-off.” 

Bijdragen aan de kwantumtoekomst

Een belangrijke eerste stap richting hun grote doel: ervoor zorgen dat hun technologie een essentiële beveiligingslaag wordt in optische communicatie. “Met name kwantumcommunicatie,” benadrukt Naomi. “Dat is de toekomst en daar willen we aan bijdragen. Als ik nu kijk naar de modules die we ontwikkelen, denk ik dat we over een jaar of tien een exit hebben gerealiseerd. Onze technologie leent zich er vooral voor om te integreren in bestaande infrastructuren. Daarbij moeten we eerst nog meer bewustwording in de markt creëren, zodat onze technologie echt kan landen.”

QSA Technology ontving ook de Vroegefasefinanciering